زندگی امروز ما، حاصل انتخابهایی است که در دوران های مختلف انجام داده ایم. دوستانی که کمی سن و سالی از آنها گذشته است، بهتر عمق این مطلب را درک می کنند. نکته اینجاست که امروز ما را، تصمیماتی ساخته است که در گذشته گرفته ایم و فردایمان را نیز تصمیمات امروز خواهد ساخت. از این رو، چه به عنوان انسانهایی در دنیای کسب و کار و چه به عنوان شهروندان عادی، باید یادبگیریم چه زمانی تصمیم گیری به نفع ما خواهد بود و ما برای انجام یک تصمیم گیری صحیح، نیازمند چه شرایطی هستیم. قبول دارم هرکدام از ما، به تجربه مواردی را در خصوص تصمیم گیری صحیح آموخته ایم، اما تلاش من بر این است که در این یادداشت کوتاه، ۸ نکته مهم در خصوص تصمیم گیری را گرد هم آورم.

اما نکته اساسی که پیش از پرداخت به شرایط تصمیم گیری ضروری هست به یاد داشته باشیم، این است که در خصوص تصمیم گیری صحیح، چنان باید تمرین و تکرار داشته باشیم که این موضوع به یک عادت همیشگی تبدیل شود. در غیر این صورت، ممکن است تصمیمات ناصحیح ما در مواردی که امروز به نظرمان غیر مهم می آید، در آینده آسیب رسان باشد. آینده ای که هیچ فرصت بازگشت به امروز در آن وجود ندارد. پس از همین امروز باید تمرین کنیم که تصمیم گیری هوشمندانه را فرا بگیریم.

تصمیم گیری

۱ـ اولین شرط برای رسیدن به یک تصمیم گیری هوشمندانه، این است که ببینیم آیا ما در موضوعی خاص و در آن لحظه، واقعا در مقام تصمیم گیر هستیم. نکته عجیبی است نه؟! اگر مروری به زندگی خود داشته باشید، حتما به لحظاتی برخواهید خورد که شما دست به تصمیم گیری زده اید، درحالی که اصلاً نه در جایگاه تصمیم گیر بوده اید و نه موضوع ارتباط چندانی به شما داشت. این گونه شده است که بی جهت مسئولیت به گردن شما افتاده و تا حدودی به دردسر فتاده اید. پس در اوین گام در مسیر رسیدن به تصمیم گیری صحیح، نکته حیاتی اینجاست که یادبگیریم فقط و فقط در حوزه هایی تصمیم گیری کنیم که تمام و کمال به ما مربوط است و نه به فردی دیگر.

۲ـ شرط دوم برای تصمیم گیری صحیح و هوشمندانه، آرامش است. بسیاری از تصمیماتی که ما در لحظه می گیریم، واکنش ما نسبت به رخ دادهاست. در واقع چون یاد نگیرفته ایم واکنشی بهتر به رخدادهای زندگی داشته باشیم، ناخودآگاه ما با دست زدن به تصمیم گیری هایی گاه بسیار ناصحیح، تلاش می کند نقش خود را در واکنش ایفا نماید. تصور کنید در حال بررسی انجام یک سفر در میان اعضای خانواده هستید. هنوز صحبت به موضوع اصلی نرسیده، تعدادی از همسفران بر روی موضوعاتی بسیار ساده و پیش پا افتاده در خصوص آن سفر، شروع به جر و بحث می نمایند. شما تحمل این وضعیت را ندارید. در حالی که هر لحظه بحث در حال بالاگرفتن است. در این هنگام و با هدف برون رفت از وضعیت موجود، ناخودآگاهتان شما را وا می دارد که با صدایی نسبتاً بلند و رسا بگویید “اصلاً ما جایی نمی رویم، سفر ما لغو شد”. حس شما این است که این تصمیم برای برون رفت از وضعیت موجود، بهترین انتخاب ممکن است، در حالی که شما می توانستید به شیوه هایی بهتر نیز جو را مدیریت و کنترل کنید و دست به تصمیم گیری عجولانه نزنیم. از این رو، تمرین کنید حتی در ساده ترین موضوعات ممکن، با آرامش دست به تصمیم گیری بزنید.

۳ـ در شرایطی که از نظر احساسی تعادل کامل و مطلق ندارید، تصمیم گیری نکنید. این اصل هم شامل شرایطی است که شما نگران، ناراحت و یا بر آشفته هستید و هم شامل شرایطی که بیش از اندازه خوشحالید. هر دو این عوامل، امکان تصمیم گیری صحیح و هوشمندانه را از میان می برد و شما را با مخاطره ناشی از تصمیم سازی ناصحیح روبرو می کند.

۴ـ هرگز بدون جمع آوری اطلاعات و ارتقاء آگاهی خود در خصوص یک مساله مشخص، دست به تصمیم سازی نزنید. اگر در مسیر رسیدن به تواناییِ تصمیم گیری هوشمندانه حرکت کنید، خواهید فهمید همه تصمیمات شما باید منجر به سود یا نفعی برای شما شود. در غیر این صورت، تصمیم گیری نکردن، بهتر از گرفتن تصمیمات ناصحیح است. پس برای اینکه بتوانید تمام جوانب را سنجیده و دست به تصمیم گیری بزنید، لازم است دانش و آگاهی شما در خصوص موضوعی که قصد تصمیم گیری در آن را دارید، کامل و به‌روز بوده باشد.

۵ـ اجازه ندهید دیگران به جای شما تصمیم بگیرند و هرگز اجازه ندهید شرایطی پیش آید که شما در عمل انجام شده قرار گیرید. این احتمال همیشه وجود دارد که تصمیم سازی امروز دیگران در آینده به پای مسئولیت شما نوشته شود، در نتیجه اگر در موضوعی قصد تصمیم گیری دارید که احتمال ورود دیگران وجود دارد، مراقب باشید. اگر دانش و آگاهی شما کامل شده باشد و در کمال آرامش باشید، مطمئن باشید خواهید توانست تصمیمات درست و اصولی بگیرید.

۶ـ اجازه ندهید بعد از تصمیم سازی، نظرات دیگران بر روی شما تاثیرگذار باشد. بسیار طبیعی است که انسانهای اطراف شما در خصوص تصمیماتی که اتخاذ می نمایید، اظهار نظر کنند. گاه این اظهار نظرها جنبه مثبت دارد اما مواقعی هم وجود خواهد داشت که متاسفانه قصد و نیت اظهار نظر کننده، کمی از خیر خواهی به دور است. شما در هر دو حالت باید در اوج صلابت و اقتدار از تصمیمی که گرفته اید دفاع کنید و هرگز اجازه ندهید سستی به تصمیمتان راه پیدا کند.

۷ـ مسئولانه تصمیم گیری کنید. از اخلاق به دور است که شما تصمیم گیری کنید و هزینه آن را دیگری بپردازد. از این رو، با رعایت این نکته دست به تصمیم گیری بزنید که شما مسئول تصمیماتی هستید که می گیرد.

۸ـ در اجرای تصمیماتتان شک به دلتان راه ندهید. اگر بعد از تصمیم گیری بنابه هر دلیلی شک کنید، استواری از ذهن و روح شما رخت برخواهد بست و شما هرگز نخواهید توانست تصمیم گیری شجاع و هوشمند شوید.

در پایان، صمیمانه امیداورم تصمیمات صحیح و هوشمندی در تصمیم گیری، مسیر رشد و پیشرفتتان را چه در زمینه کار و چه در حوزه زندگی فردی، بیش از پیش هموار نماید.