ما همیشه عادت داریم رفتار، گفتار، طرز لباس پوشیدن، حرف زدن و حتی میزان درآمد و تحصیل دیگران را زیر زره‌بین خود داشته باشیم. اینکه دیگران چه می خورند، چه می پوشند، چگونه زندگی می کنند، تعطیلات خود را کجا سپری می نمایند و …، همگی عواملی مهم برای اغلب انسانهای عادی هستند. اگر بعد از همین یکی دو جمله دریافتید که شما علاقه ای به بررسی زندگی دیگران ندارید، نشانه ای است از اینکه شما حداقل از این منظر یک انسان عادی نیستید.
در مقابل، انسانهای و موفق آنانی که اهل تغییرات مثبت در زندگی خود هستند، به جای بررسی زندگی دیگران، در بازه های مختلف زمانی دست به خود ارزیابی می زنند.
خود ارزیابی یک رفتار هوشمندانه است. به خصوص اگر بدانیم چگونه و بر اساس کدامین اصول باید خود را ارزیابی کنیم.
در این یادداشت، تلاشم بر این است که به عنوان فردی که در بازه های زمانی مختلف به سبک و سیاق خودم دست به خود ارزیابی می زنم، نکات مهمی را با شما مخاطب گرامی درمیان بگذارم. رعایت این نکات، به شما کمک خواهد کرد ضمن پی بردن به نکات ضعف و قوت خود، بتوانید نسبت به رفع ایرادات بزرگ و کوچکتان برنامه ریزی کرده و آنها را از میان بردارید.

خود ارزیابی

اـ خود ارزیابی را به یک عادت تبدیل کنید

اگر اصول خود ارزیابی را یاد بگیرید و بتوانید آن را به یک عادت تبدیل کنید، شما خواهید توانست هر روز یک پله بالاتر را تجربه کنید. اما حواستان باشد که گونه ای از خود ارزیابی را به یک عادت تبدیل نمایید که برایتان کارآمد باشد. اگر کار هر روز شما یافتن ایرادات و اشکالاتی است که رخ دادن آنها از هر انسانی کاملاً طبیعی و کاملاً نرمال است، نام این رفتار خود ارزیابی نیست.

۲ـ همه جانبه ارزیابی کنید

وقتی صحبت از خود ارزیابی می کنیم، منظور بررسی همه جانبه رفتار، گفتار، عمکلرد و عادتهای خودمان است. اگر قرار باشد فقط جنبه های مثبت را ببینیم، هرگز نمی توانیم از شر ویژگی های منفی خود خلاص شویم و نیز اگر قرار باشد فقط و فقط جنبه های منفی را ببینیم، هر روز بیش تر از روز قبل اعتماد به نفس خود را از دست داده و فردی ناکارآمد بدل خواهیم شد.

۳ـ همیشه برای خود ارزیابی یک ملاک داشته باشید

اگر ملاک و پیمانه ای برای سنجش نداشته باشید، نمی توانید به خوبی و به درستی خود ارزیابی کنید. به این معنی که شما باید هر آنچه را که مورد سنجش قرار می دهید، بر مبنای یک معیاری بسنجید تا کم و زیاد آن را بر اساس آن معیار تعیین نمایید.
من شخصاً در زندگی زناشویی، ملاک خود را بر آرامش خود و خانواده و شادکامی قرار داده ام. ملاکم در حوزه کار و ارتباطات کاری نیز لذت از کار کردن و سودآوری است. ملاک سنجش شما در خود ارزیابی هایتان چیست؟

۴ـ منصفانه قضاوت کنید

برخی از انسانها عادت کرده اند بعد از یافتن هر کاستی خود را به دادگاه درون کشیده و ساعتها بر سر خود غرولند کنند. برخی دیگر هم حاضر نیستند کمبودهای خود را ببینند و آنها را اصلاح کنند. این گروه نیز از آن سوی پشت بام افتاده اند. قضاوت منصفانه این است که داشته ها و نداشته ها را یکجا و به یک اندازه ی اهمیت ببینید. از داشته ها خوشحال شوید و برای رفع کمبودها و نداشته ها برنامه ریزی نمایید.

۵ـ خود ارزیابی را به تغییر پیوند بزنید

صرف خود ارزیابی به هیچ دردی نمی خورد. پس لازم است که بعد از هر مرحله بررسی خود، دست به اقدامی عملی بزنید. از آنجایی که تلاش ما به بهتر شدن است، شما می توانید در مسیر غلبه بر کاستی های خود برنامه ریزی کنید و قدمهای عملی بردارید. ماندگاری در رفتارهای صحیحی و ثمر بخش نیز یک انتخاب هوشمندانه است که بعد از یک هر خود ارزیابی اصولی می توانید دست به آن انتخاب بزنید.

۶ـ طبق برنامه و منظم خود مورد ارزیابی قراردهید

خود ارزیابی یک اقدام در راستای مدیریت خویشتن است. از این رو باید هم وزن هر اقدام مهم دیگری در زندگی شما جایگاه خاص خود را داشته باشد. به این ترتیب که شما برای دست زدن به این اقدام باید برنامه ریزی زمانی داشته باشید و در اوج تمرکز خود ارزیابی کنید.

۷ـ توصیه من یک بار در هر هفته هست

عادت من بر این است که در پایان هر هفته، در یک برنامه نیم تا یک ساعته، خودم را مورد ارزیابی قرار می دهم. به شما هم توصیه می کنم که در بازه های زمانی منظم، این اقدام را در دستور کار خود قرار دهید.