احتمال اینکه شما خواننده محترم این یادداشت، حساب کاربری در هیچکدام از شبکه های اجتماعی نداشته باشید و یا اینکه عضو هیچ گروهی در شبکه های ارتباطی مانند تلگرام و وایبر و … نباشید، با تقریبی قابل قبول به صفر میل می نماید. و این بدان معنی است که شما در کنار زندگی حقیقی خود، در حال صرف زمان در دنیای مجازی هستید.
اما سوال اساسی اینجاست که در دوران حاضر که دنیای مجازی، با سرعتی شگفت انگیز در حال تسخیر زندگی ماست، آیا توانسته اید به تعادلی دست یابید که هم بتوانید از فواید شبکه های اجتماعی و زندگی آنلاین بهره مند شوید و هم اینکه زندگی حقیقی خود را در معرض آسیب نبینید.
اگر جوابتان خیر است ـ که متاسفانه فکر می کنم جواب بسیاری از بازدید کنندگان محترم همین باشد ـ حل این معضل و رسیدن به تعادلی میان حضور در دنیای مجازی و زندگی در دنیای حقیقی را در راس اولویت های خود قرار دهید و دست به تغییر و اصلاح بزنید. در این میان، راهکارهای پیشنهادی آورده شده در این یادداشت را هم می توانید گوشه ذهن داشته باشید.
صمیمانه امیدوارم که این راهکارها، کارساز افتد چرا که در صورتی که به زودی چاره ای اندیشه نکنیم، بعید می دانم زندگی در جهانی که همه “سر افکنده” بر روی موبایل یا تبلت خود هستند، چندان لطفی داشته باشد. البته لازم می دانم در همین آغاز سخن، به این نکته نیز اشاره کنم که من به هیچ عنوان، جزو آرزومندان زندگی در چند دهه گذشته نیستم و هرگز سنگ روزهایی که وسائل ارتباطات سهل الوصول تا این حد فراگیر نشده بود را به سینه نمی زنم. فقط نگران پر رنگ تر شدن بیش از اندازه نقش چنین ارتباطاتی به بهای از میان رفتن تعاملات عادی در زندگی هستم. من مدافع برقراری یک تعادل هوشمندانه بین این دو موضوع هستم و شما را هم به تلاش برای رسیدن به چنین تعادلی دعوت می نمایم.

۱ـ نگاهی به گوشی، تبلت و … خود بیاندازید. در چند شبکه اجتماعی مانند فکس بوک، گوگل پلاس، اینستاگرام و … حساب کاربری دارید و همزمان فعال چند گروه مختلف در وایبر و واتس آپ و … هستید؟ آیا واقعاً این حجم از نمودهای زندگی آنلاین، برایتان ضروری است؟ البته می دانم، اکنون که گرفتار گونه ای از وابستگی پنهان شده اید، جوابتان به این سوال “بله” هست. اما خارج از گود بنشینید و کلاه خود را قاضی کنید. آیا واقعاً چنین سرشلوغی، ضروری است؟ به نظرتان، از کدامها می توان گذشت؟

۲ـ برای رسیدن به یک حالت بهینه، پایگاه های غیر ضروری را حذف کنید. این موضوع به شدت به شما کمک خواهد کرد که هم وابستگی خود را کاهش دهید و هم برای زندگی در دنیای حقیقی زمان کافی داشته باشید.

۳ـ در تشخیص پایگاه های ضروری، کافی است کمی با دقت به موضوع نگاه کنید. کدام یک از پایگاه ها و حسابهای کاربریتان در شبکه های اجتماعی، به معنی واقعی برایتان ارزش افزوده می آفریند؟ البته اکنون مشکل دوتا شد. اینکه منظور از ارزش افزوده چیست.
همه ما در تلاش برای رسیدن به پیروزی هستیم و پیروزی واقعی فقط در دنیای حقیقی نمود خواهد یافت. ارزش افزوده ی حاصل از فعالیت در دنیای مجازی، عاملی است که منجر به سرعت بخشی در رسیدن ما به اهدافمان در دنیای حقیقی می گردد. پس چنین موضوعی را ملاک قرار دهید و پایگاه ها و شبکه هایی را که فاقد ارزش افزوده برایتان هستند، کنار بگذارید.

social-media-hang-over

۴ـ پیشتر نیز در یادداشتی اشاره کردم که جنس افرادی که در شبکه های اجتماعی شما را می شناسند، از تعداد آنها مهمتر است. (این یادداشت را نیز بخوانید) موفقیت و پیروزی را در تعداد لایک ها و تعداد فالوور ها و … تعریف نکنید. اینگونه است که ولعی روز افزون از جنس یک عطش سیری ناپذیر در شما به وجود خواهد آمد که تمام تمرکزتان را از میان برده و زندگی را در جمع کردن لایک و بالا بردن فالوور برایتان تعریف خواهد کرد. ملاک بهتری برگزینید تا در دام جمع کردن این دو پارامتر کاذب گرفتار نشوید.

۵ـ نه تنها در خصوص زندگی در دنیای مجازی، کلاً تا نتوانید به درستی برنامه ریزی نموده و به درستی تقسیم زمان کنید، در اغلب اوقات استرس خواهید داشت و نخواهید توانست برنامه های خود را به درستی پیش ببرید. در خصوص فعالیت در شبکه های اجتماعی و کلاً زندگی آنلاین نیز موضوع از همین قرار است. ساعت خاصی از روز را به فعالیت در این جهان اختصاص دهید. آن هم فعالیت از نوعی که برایتان ارزش افزوده داشته باشد.

۶ـ شما در هر سن و موقعیتی، وظایفی در جهان حقیقی نسبت به اطرافیان خود دارید. پدر و مادر بودن، همسر بودن، فرزند بودن و حتی دوست بودن، کم مسئولیتهایی در زندگی نیستند که به راحتی آنها را فدای لذتهای آنی در دنیای مجازی کنید. از این رو، شاید بد نباشد بار دیگر در همین فرصت که در حال مطالعه این نوشته هستید، وظایفتان در جهان حقیقی را به خود یادآوری کنید.

spend-time-with-family

۷ـ قافله عمر، سریعتر از آنچه فکرش را می کنید در حرکت است. فراموش نکنید که برای لذتهایی که در زندگی روزمره‌ی بسیار عادی وجود دارد، شاید فرصت چندانی در دست نباشد. درست است که جذبه های دنیای مجازی اصلاً کم نیست، اما بی انصافی است اگر لایک کردن تصویر گلی را که دوستی ناشناس آن را به اشتراک گذاشته است، با رسیدگی واقعی به یک گلدان شمعدانی برابر بدانیم.

۸ـ هرچه بیشتر با کتاب، مجله، روزنامه و رسانه های نوشتاری مانوس شوید، هم از دام گرفتاری بیش از اندازه در دنیای مجازی رهایی خواهید یافت، هم اینکه بر دانشتان به معنی واقعی خواهید افزود. شاید هم کمکی کنید تا آمار فاجعه آمیز سرانه مطالعه در ایران کمی بهتر شود. شما الگوی فرزندتان در حال حاضر و یا در آینده نزدیک هستید. بهتر است او را کتابخوان تربیت کنید تا …

در کل، آنچه نوشتم را به حساب بلند فکر کردن بگذارید. چرا که این شمایید که انتخاب می کنید کجا و چگونه زندگی کنید. در جهان حقیقی یا مجازی.