خرده فروشی، صنعتی بزرگ به شمار می آید به گونه ای که همه ساله، شرکت اینتر برندز به عنوان اصلی ترین مرجع ارزش گذاری و طبقه بندی برندهای جهانی، لیستی مجزا از برندهای برتر در حوزه‌ی خرده فروش ارائه می نماید. اما آنچه در این یادداشت در صدد بررسی هسیتم، مفهوم بازاریابی در خرده فروشی های خیلی کوچک می باشد. همان هایی که در ظاهر فقط یک مغازه هستند با یک یا دو فروشنده که از طریق خرید و فروش کالا گذران زندگی می نمایند.

اگر چند سال پیش برای چنین کسب و کار هایی صحبت از بازاریابی می کردیم، نه تنها برایشان خنده دار بود، بلکه خود را عالم دهر می دانستند. اما بعید می دانم امروزه صابون رکود به تن اغلب این خرده فروشی ها نخورده باشد و چاره را در چاره جویی هوشمندانه نیافته باشند. اکنون که این ضرورت بازاریابی برای خرده فروشی های خیلی کوچک به حد کافی عیان می باشد، در ادامه نکاتی در باب چگونگی رسیدن به نتایج مطلوب در این حوزه آورده می شود.

بازاریابی
۱ـ خرده فروشی ها، امروزه بیش از هر زمانی نیاز به آموزش دارند. اگر بپذیریم که اصول و قواعد حاکم بر بازار به ویژه در حوزه روانشناسی خریداران دچار تحولات اساسی شده است، به وضوح خواهیم دید که دانش کهنه فروشندگان در صنعت خرده فروشی، هرگز نمی تواند یارای همپوشانی موفق با چنین تحولی را داشته باشد. از این رو، اولین گام در کاربست بازاریابی نوین در خرده فروشی ها، گام نهادن در مسیر آموختن است.

۲ـ تا دیروز دخل تمام خرده فروشی ها، از مشتریان گذری تامین می شد. هرچه پاخور یک مغازه بیشتر بود، به همان اندازه دخل روزانه بیشتری بر می داشت. درست است که امروز نیز در ظاهر همین امر ساری و جاری است، اما نکته اینجاست که آمار پاخور امروز، به شدت وابسته به هوشمندی فروشنده می باشد. مشتری امروز دیگر مثل گذشته به صورت اتفاقی قدم در یک فروشگاه نمی گذارد، بلکه باید بسیار پیش تر از تصمیم به خرید، جایی در ذهن او داشته باشیم.

۳ـ ظاهر یک مغازه و حتی ظاهر یک فروشنده همیشه بسیار دارای اهمیت بوده است. اما امروزه یک عامل پیروزی بخش یا شکست آفرین می باشد. تفاوت امروز و دیروز در این است که مشتری دیروز در مقابل ظاهر نه چندان آراسته یک مغازه، گزینه دیگری پیش روی خود نداشت، اما امروز در تمامی کسب و کارها، مشتری دشواری چندانی در یافتن گزینه ای بهتر از نظر ظاهر و چیدمان تحمل نخواهد کرد. بپذیریم یکی از اصلی ترین شاهراه های ورود به بازاریابی نوین در کسب و کار های خیلی کوچک، تحولی است که باید در ظاهر و چیدمان ایجاد نماییم.

۴ـ تبلیغات به هر تعبیر و تفسیری، لازمه موفقیت خرده فروشی های خیلی کوچک در عرصه بازاریابی می باشد. وارد بحث پیچیده تبلیغات سنتی و تبلیغات مدرن نمی شوم، اما تاکیدم بر روی ضرورت تبلیغات است. استفاده صحیح از رسانه های تبلیغات که در دایره تبلیغات محلی فعالیت می نمایند، مانند پیک های تبلیغاتی، استفاده از تبلیغات محیطی در حیطه جغرافیای استقرار محل کسب و …، همگی عواملی هستند که در حوزه بازاریابی، پرداخت هوشمندانه به آنها ضروری می باشد.

۵ـ پروموشن های فروش فصلی، بسیار دارای اهمیت می باشند. اما نکته مهم و نه چندان خوش آیند اینجاست که اغلب خرده فروشی های، زمانی که وارد دوره پروموشن یا همان حراج می شوند، هیچ فعالیت دیگری جز چسباندن چند برچشب که نشان می دهد این مغازه کالاهایش را با تخفیف به فروش می رساند، انجام نمی دهند. این در حالی است که بازاریابی نوین، فعالیتی بیشتر از این را برای پیروزی در پروموشن های فروش می طلبد. راه کارهای مختلفی در این حوزه وجود دارد که در یادداشتی به صورت تخصصی مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

۶ـ استفاده هوشمندانه از شبکه های اجتماعی، بسیار دارای اهمیت می باشد. این نکته را آنانی که برای بازاریابی کالاهی خود از شبکه هایی مانند اینستاگرام، فیس بوک یا تلگرام استفاده می کنند، به خوبی می دانند. استفاده از این شبکه های هیچ هزینه ای ندارند و فقط نیازمند کمی هوشمندی می باشند.

۷ـ خلاقیت همیشه یکی از عوامل پیروزی بخش در بازاریابی مدرن می باشد. به هر شیوه ای که می توانید در خرده فروشی خود، در را به روی خلافیت باز کنید. گاهی یک بسته بندی جالب، یک نوشته بر روی دیوار، یک شیوه خاص از نمایش دادن کالاها و … می تواند مشتری شما را شگفت زده کرده و وادار به خرید نماید.

در پایان، اصلی ترین پیشنهاد من به مشاوره پذیری در این حوزه است. گاهی ساعتی نشستن و استفاده از ایده ها و تجربیات یک مشاور، می تواند از خطاهای احتمالی بسیاری پیش گیری کرده و نیز نظم و نظامی به برنامه بازاریابی یک خرده فروشی بدهد.