یافتن کسب و کاری که در فضایی غیر رقابتی فعالیت می نماید، تقریباً نا ممکن است. هیچ کسب و کاری در بازار امروز نمی تواند ادعا کند رقابت با رقبای ریز و درشت آزارش نمی دهد. از این رو، هرچه سریعتر اگر بپذیریم که ما نیز فارغ از کسب و کارمان در حال رقابت هستیم، به همان نسبت زودتر خواهیم توانست در حوزه رقابت پذیری دانش خود را ارتقاء داده و دست به اتخاذ تصمیمات کارآمد بزنیم. این یادداشت، تلاشی است برای واشکافی مفهوم رقابت در بازار امروز و نیز ارائه راهکارهایی برای ارتقاء توان رقابت پذیری.

رقابت-رقابت

رقابت یعنی چه؟

پیش تر تصور بر این بود که رقیب آن کسب و کاری است که کالایی مشابه کالای تولیدی ما تولید می کند یا خدمتی عین خدمات ما ارائه می نماید. اما بعدها پیتر دراکر بزرگ، تعریف طبقه بندی شده بهتری از رقابت ارائه نمود.

رقیب کسی است که:

شرکتی که محصول و خدمات مشابهی به همان مشتریان با قیمت مشابه ارائه می‌دهد.
شرکتی که همان محصول یا همان دسته از محصولات را تولید می‌کند.
شرکتی که محصولاتی با کارآیی مشابه تولید می‌کنند.
شرکتی که برای پول قابل خرج کردن همان مشتری رقابت می‌کند.

این دسته بندی نشان می دهد که مفهوم رقابت بسیار عمیق تر از آنی است که در ظاهر دیده می شود. در نتیجه، برای ارتقاء توان رقابت پذیری خود، باید حوزه رقابت را به خوبی بشناسیم و تصمیمات صحیح اتخاذ نماییم.

رقابت اخلاقی و رقابت غیر اخلاقی

فاصله میان اخلاق و بی اخلاقی، یک خط بسیار بسیار نازک است که اغلب اوقات انسانها بدون اینکه خبردار شوند از این خط باریک عبور می نمایند. اما در حوزه تجارت به ویژه در بحث رقابت، عبور از خط قرمز اخلاقیات امری بدیهی شده است. درست است که مد نظر من در این یادداشت چیزی جز رقابت اخلاق مدارانه نیست، اما شاید همین یادداشت تلنگری باشد برای کسانی که رقابت به دور از اخلاق را ملاک عمل خود قرار داده اند. اگر شما در بازار امروز به واسطه تخریب رقیب، استفاده ناجوانمردانه از نقاط ضعف وی، تشویش اذهان مشتریان و هزار و یک راه دیگر توانسته اید موفقیتی به دست آورید، خیلی به خود غره نشوید، چرا که این به ظاهر پیروزی، هیچ ارزشی ندارد.

حوزه های رقابت در بازار

طبق آنچه در ادامه این بخش خواهید خواند، در حوزه های مختلفی باید با رقبای خود به گونه ای اخلاقی دست و پنجه نرم کنید و مواظب تاکتیک های رقابتی آنها باشید. من این حوزه ها را به این ترتیب طبقه بندی می نمایم:

۱ـ رقابت قیمتی

بدترین نوع رقابت است که ورود به چنین رقابتی را هرگز توصیه نمی کنم. رقابت قیمتی در طولانی مدت برنده ای نخواهد داشت و بازنده اصلی آن مشتری خواهد بود. رقابت قیمتی شاید در کوتاه مدت جواب ده باشد، اما اگر نگرشی اصیل و ادامه دار به کسب و کارتان دارید، ورود به رقابت قیمتی ارمغانی جز کاستن از کیفیت نخواهد داشت.

۲ـ رقابت کیفیتی

برعکس رقابت قیمتی، یکی از کارآمدترین شیوه ها، رقابت در کیفیت است. کیفیت مفهومی بزرگ است که می توان آن را به هرآنچه مشتری از مجموعه شما دریافت می نماید اعم از کالا، خدمات پس از فروش، توزیع، تحویل و … بسط داد. هرچه بتوانید با ارائه نسخه ای برتر از کیفیت، مشتریان خود را ترغیب به خرید از مجوعه خود نمایید، به همان نسبت خواهید توانست قدرت رقابتی خود را روز به روز بالا و بالاتر ببرید.

۳ـ رقابت بازاریابی

از منظر من، در حال حاضر به ویژه با توسعه شبکه های اجتماعی، کارآمد ترین شیوه رقابت به شمار می آید. هرچه شما بتوانید توان خود در زمینه معرفی صحیح و اصولی محصولات یا خدماتتان را ارتقاء دهید، به همان نسبت خواهید توانست محصول و خدمت خود را به تعداد مشتریان بیشتری بفروشید. کاربست صحیح دنیای مجازی، یکی از جنبه های پنهان پیروزی در رقابت بازاریابی می باشد. در آینده در دوره های آموزشی به تفصیل به این موضوع پرداخت خواهد کرد.

۴ـ رقابت بر مبنای برند

رقابت مورد علاقه من، رقابت بر مبنای برند می باشد. درست است که به هیچ عنوان استراتژی مناسبی برای کوتاه مدت و حتی میان مدت نیست، اما سرمایه گذاری در این حوزه، بی شک آورده های فراوانی در آینده به همراه خواهد داشت. هرچه بتوانید با هوشمندی، ارزش ویژه برند خود را ارتقاء دهید، به همان نسبت خواهید توانست قدرت رقابت پذیریتان را بالاتر برده و به مرور زمان، پیروزی های بیشتری در بازار به دست آورید.

۵ـ رقابت بر منبای شبکه توزیع

یکی از اساسی ترین عناصر پیروزی بخش در کسب و کارهایی که تولید کالا می نمایند، برخورداری از یک شبکه توزیع کارآمد می باشد. بپذیریم بسیاری از محصولاتی که بازار را تقدیم به رقبای قدرتمند خود نموده اند، نه در کیفیت و نه در قیمت، چیزی از آنها کم نداشته اند، فقط یک شبکه توزیع نامناسب بوده است آنها را در رسیدن به دست مشتری ناکام گذاشته است.

کلام آخر

بارها گفته و نوشته ام و هزاران بار نیز این کار را خواهم کرد که اصلی ترین عامل پیروزی بخش در بازار رقابتی امروز، سرمایه های انسانی هستند. هرچه افرادی که در سازمان شما کار می کنند، نیروهایی خلاق، هوشمند، شاداب و تلاشگر باشند، به همان اندازه کیفیت شما بالاتر خواهد رفت و خواهید توانست رقابت جانانه ای با رقبا در بازار داشته باشید.

telegram-chanel-invitation--sitecover2