آیا شما انسان کمال گرایی هستید؟ آیا همواره در کسب و کار خود به دنبال نتیجه ای بالاتر از مطلوب و استاندارد هستید؟ آیا احساس نیاز می کنید که در تمام کارهای خرد و کلانی که انجام می دهید نتیجه ای فراتر از خوب و عالی داشته باشید؟ حتی در سلامتی و رفاه خود نیز فرد دارای وسواس و بسیار حساسی هستید؟ آیا شما انسان کمال گرایی هستید؟
کمال گرا شخصی است که از پذیرفتن مقدار کافی و مطلوب هر چیزی امتناع می کند. در علم روانشناسی کمال گرایی یک ویژگی شخصیتی محسوب شده و برای افرادی قلمداد می شود که دنبال چیزی فراتر از استاندارد و مطلوب هستند و همواره سنگینی نگرانی قضاوت دیگران از عملکرد خویش را بر بازوان خود احساس می کنند. در معنی دیگری می توان عنوان کرد برای یک انسان کمال گرا، هرچیزی غیر از عالی حکم هیچ و پوچ را دارد.
برای ارزیابی میزان کمال گرایی خودتان ۱۱ نشانه‌ی آورده شده در این مقاله را مطالعه کنید. این مقاله به شما کمک خواهد کرد که تشخیص دهید آیا کمال گرا هستید یا خیر.

کمال گرایی

۱ـ به خود دیکته می کنید که هیچ جایی برای اشتباه وجود ندارد. به محض رخ دادن یک اشتباه، حتی برای اولین بار، سریعا واکنش نشان داده و خود یا فرد خاطی را به شدت سرزنش می کنید.

۲ـ برای انجام هر کار ریز و درشتی باید یک شیوه و شرایط بسیار خاص و سخت گیرانه برقرار باشد تا شما اقدام به عمل کنید و یا از عملکرد راضی باشید. بسیاری از مواقع بقیه شما را درک نمی کنند و شما حس می کنید تنها کسی هستید که اینگونه فکر می کنید، تنها به این خاطر، برای انجام هر کاری دنبال شرایط و ضوابط خاصی هستید. برای مثال تا زمانی که یک محل خاص برای انجام کاری تعبیه نشده و یا شرایط کاملا مطابق رویکرد و میل شما پیش نرفته است، به هیچ وجه پذیرش به انجام آن کار نمی کنید. به همین دلیل احساس تنهایی می کنید و غالبا در یافتن افرادی برای همکاری و موفقیت در زمینه کسب و کار، به مشکل بر می خورید.

۳ـ رویکرد شما در همه زمینه ها رویکرد همه یا هیچ، یا صفر و یک است. این به معنیست که برای شروع یک کار باید مطمئن باشید که آن کار را عالی انجام خواهید داد و گرنه به کل سراغش نمی روید. یعنی ابتدا به ساکن دوست دارید از اوج شروع کنید. ولی تجربه در جهان ثابت کرده وقتی شما بتوانید کاری را شروع کرده و نسبت به ظرفیت خود بازده مناسبی از آن دریافت کنید، بهتر است این کار را انجام دهید. بیل گیتس، استیو جابز یا لری پیج هیچکدام از اوج شروع نکرده اند ولی اکنون در اوج هستند.

۴ـ در سیستم کمال گرایی همه چیز بستگی به نتیجه نهایی دارد. برای افرادی که کمال گرایی را انتخاب کرده اند، آنچه که در مسیر شروع تا رسیدن به هدف می گذرد مهم نیست.آن ها فقط به نتیجه نهایی توجه می کنند، و در صورتی که نتیجه نهایی بالاتر از مطلوب نباشد، احساس ویرانی و نابودی می کنند.

۵ـ در اغلب موارد به شدت به خود سخت می گیرید. اگر کوچکترین خطایی از شما سر بزند، بدون توجه به اهمیت و کوچک و بزرگی این خطا، خود را می کوبید و تا مدت ها از شوک این موضوع بیرون نمی آیید! در حالیکه می توان جنبه های مثبت قضیه را نیز مورد نظر قرار داد.

۶ـ وقتی هر کدام از اهدافتان را نمی توانید به دست بیاورید، افسرده و پژمرده می شوید. معمولا قبل از کسب نتیجه و در مسیر رسیدن به هدف، مدام از خود می پرسید که “اگه نشه چی؟” در حالیکه اصلا نمی دانید نتیجه چه می تواند باشد. بدین ترتیب استرس و اضطراب وجود شما را فرا گرفته و تا پایان مسیر رهایتان نخواهد کرد. همین موضوع فشار مضاعفی بر دوش شما اعمال کرده و راندمان کاریتان را پایین می آورد و سر انجام اگر نتیجه فراتر از مطلوب کسب نشود، به شدت احساس افسردگی خواهید کرد. در صورتی که بعضی چیزها دست شما نیست و باید این را بپذیرید که راجع به هر چیزی اختیار ندارید و همه چیز تحت کنترل شما نیست.

۷ـ به طرز سخت گیرانه و پر از وسواسی به دنبال فرا استاندارد هستید. هر چیزی را برای ذهن خود تنظیم کنید، موقع عمل هدفی بالاتر از آن را به خود تحمیل خواهید کرد. اغلب مواقع این اهداف بدون برنامه و بدون کنترل اضطراب بی پایانی بر شما اعمال خواهد کرد. در نهایت اگر به قیمت سلامتی تان هم باشد، می خواهید به آن برسید.

۸ـ موفقیت و کسب مطلوب مورد نظر، شما را راضی نخواهد کرد. هر کاری هم بکنید، باز حس خواهید کرد به موفقیت نرسیده اید. هر وقت ایکس را به دست آوردید، تصور خواهید کرد که دو برابر آن را می خواستید و بدین ترتیب هیچ موقع رضایت درونی نخواهید داشت. کمال گرایی همین جاست که باعث می گردد شما هیچ گاه شاد نباشید، و همواره از عملکرد خود احساس نارضایتی داشته باشید.

۹ـ کارهای بسیاری را با این منطق که هنوز وقتش فرا نرسیده به تعویق می اندازید. شما صرفا به این خاطر که فکر می کنید اگر بیشتر صبر کنید در وضعیت آماده تری می توانید شروع کنید، بسیاری از فرصت ها را از دست می دهید. در صورتی که خودتان نیز می دانید که به خاطر حس کمال گرایی ، هیچ گاه و هیچ گاه لحظه ای که شما در وضعیتی کاملا آماده باشید، فرا نخواهد رسید.

۱۰ـ شما مشکلات را برای خود بزرگ جلوه می دهید، در صورتی که اکثریت افراد اصلا چیزی که شما بزرک و بغرنج می دانید، مشکل به حساب نمی آورند. بعضی اوقات کمال گرایی سبب می شود شما بیش از حد به جزییات پرداخت کنید و همین باعث بزرگ جلوه کردن مشکلات برای شما گردد.

۱۱ـ اغلب برای مسائل، بسیار بیشتر از قدری که لازم است زمان خود را اختصاص می دهید. اغلب از روی همین کمال گرایی رفاه و سلامتی خود را به خطر انداخته و زندگی خود را به مخاطره میاندازید. در صورتی که می دانید با این زمان تلف شده چه کارهای مهم تر و با صرفه تری می شد انجام داد.

دوست من چند مورد از ۱۱ نشانه بالا در شما صدق می کند؟ کمال گرایی مانع بزرگی برای پیشرفت بسیاری از ماست. و نکته جالب اینکه اغلب خودمان از این کمال گرایی بی اطلاعیم. ولی موارد بالا در تشخیص کمال گرایی نیز به شدت به شما کمک خواهند کرد.

جمله آخر: دوست من راضی باش، ولی قانع نه!