freelancer - wood type

lance به معنی نیزه است. Freelancer به معنی کسی است که نیزه اش را آزادانه به کار می برد. ریشه این کلمه را که امروز در دنیای کسب و کار به اندازه کافی جا افتاده است، می توان در صدها سال گذشته جستجو کرد. زمانی که در بریتانیا، برخی از سربازان و جنگجویان، وابسته به سپاهی خاص نبودند و آمادگی داشتند تا در صورت درخواست، به خدمت سپاهی در آیند. امروزه و به تبعیت از آن دوران، به متخصصانی که در حوزه تخصصی خود وابستگی کاری به مجموعه ای خاص ندارند و آماده هستند توان و تخصص خود را در قالب تفاهم های کوتاه یا بلند مدت در اختیار شخص یا مجموعه ای قرار دهند، فریلنسر (freelancer) یا متخصص آزاد گویند. آنچه مسلم است، در ین مقاله قصدمان بررسی معنی لغوی کلمه فریلنسر نیست، بلکه آنچه خواندید فقط مقدمه ای بود برای بررسی وضعیت کار به عنوان متخصص آزاد در بازار و ایران نکات مثبت و منفی آن.

Social-Media-Manager-Feature

در این که وضعیت متخصصان آزاد در بازار کار ایران با آنچه همتایانشان در کشورهای توسعه یافته و یا در حال توسعه تجربه می کنند زمین تا آسمان فرق دارد، نباید کوچکترین شکی نمود. اما باید پذیرفت که در بازار کار ایران نیز کم کم فضا برای فعالیت گسترده متخصصان آزاد بازتر می شود و چنین به نظر می آید که در برخی موارد مشخص، کارفرمایان رغبت بیشتری برای کار با فریلنسرها دارند. که دلایل آن را می توان چنین بررسی نمود:

1ـ هزینه به خدمت گرفتن فریلنسرها در اغلب اوقات کم تر است.
2ـ به دلیل تعامل مستقیم کارفرما و مجری، نظارت بر کار فریلنسر ها بیشتر و راحت تر است.
3ـ دسترسی کارفرما به فریلنسر ها آسان تر و سریعتر می باشد.
4ـ بروکراسی معمول که هر سازمانی به نوعی آن را تجربه می نماید، در خصوص متخصصان آزاد وجود ندارد.
5ـ به دلیل تعامل نفر به نفر بین کارفرما و مجری، اعمال نظر و سلیقه کارفرما در اغلب موارد راحت تر است و همین موضوع مطلوب اغلب کارفرمایان است.
6ـ همواره نظارت یک سازمان به عملکرد یک فرد، از نظارت آن بر عملکرد یک سازمان آسان تر می باشد.
7ـ سرعت حصول نتیجه در کار با فریلنسرها، در مقایسه با سازمانهای و شرکتهای مجری بیشتر است.

Man in home office using computer and smiling

اما در این میان چالشها و دغدغه خاطر های فراوانی نیز در ذهن جامعه کارفرمایی برای تعامل با فریلنسرها وجود دارد. این دغدغه ها را که بخش اعظم آنها مربوط به بحثهای حقوقی است، می توان به شرح زیر طبقه بندی نمود:

1ـ نداشتن شخصیت حقوقی برای یک متخصص آزاد، اصلی ترین نگرانی برای کارفرمایان در انعقاد قرار داد با فریلنسر ها هست.
2ـ محدود بودن توان و تخصص و زمان یک متخصص آزاد، مانع آن می شود که کارفرمایان پروژه های بزرگ خود را به فریلنسر ها واگذار نمایند.
3ـ هزینه به نتیجه نرسیدن همکاری، برای طرفین برابر نیست.
4ـ ضعف برندهای شخصی و ناشناس بودن اغلب متخصصان آزاد، اعتماد کارفرمایان به آنها را دشوار می نماید.
5ـ از آنجایی اغلب فریلنسرها جوان هستند و در اغلب موارد، مدیرانی که جایگاه کارفرما دارند دوران جوانی را سپری نموده اند، نگرانی رسیدن به یک زبان مشترک با متخصصان آزاد در ناخودآگاه مدیران وجود دارد.

laptop_1731134c

اما اگر تمام این جنبه های مثبت و دغدغه ها را بپذیریم و به کناری بگذاریم، نکته ای که حقیقتی پررنگ تر می باشد، این است که وضعیت اقتصاد و نیز تاثیراتی که بر تحولات فرهنگ کسب و کار گذاشته است، آینده را به نفع فریلنسرها رقم خواهد زد. چرا که کارفرمایان به این نتیجه خواهند رسید که قیمت خرید یک خدمت و سرعت دست یابی نهایی به آن، نقشی عمده در توجیه پذیری ایفا می نماید و این دو ویژگی مهم، در کارکردن با متخصصان آزاد، دست یافتنی تر هستند. از سوی دیگر، جامعه فریلنسر ها نیز با سرعت فزاینده ای رو به بزرگ شدن می گذارد و انتظار می رود در آینده نزدیک، در بسیاری از حوزه ها، شاهد خلق و توسعه فریلنسینگ باشیم. البته نباید از نظر دور داشت که بروکراسی پیچیده و ناصحیح ایجاد کسب و کار در کشور ما و نیز هزینه های راه اندازی، مدیریت و توسعه آن، فعالیت در قالب فریلنسینگ را توجیه پذیر تر می نماید و همین امر می تواند به عنوان تهدیدی در قبال شرکتهای متوسط و کوچک تلقی شود، چرا که شاید به جرات بتوان گفت خدمات آنها را می توان در آینده ای نزدیک از یک یا گروهی از متخصصان آزاد به قمیتی کمتر و سرعتی بالاتر دریافت نمود.

stock-footage-young-man-working-on-laptop-and-drinking-coffee-in-home

اما نکته قابل تامل دیگر این است جامعه متخصصان آزاد، چالشی بزرگ تا گرم تر شدن بازار پیش روی خود دارد و آن اعتماد سازی عمومی میان کارفرمایان است. طبق آنچه پیشتر عنوان شد، کارفرمایان ایرانی اعتماد چندانی به فریلنسر ها ندارد و این مسئولیت سنگین به دوش متخصصان آزادی است که امروزه در حال کارکردن با کارفرمایان مختلف می باشند. چرا که اگر این گروه پیشرو، امروز در عمل به  تعهدات خود تلاشی مضاعف نشان دهد، هم دیدگاه کارفرمایان به فریلنسر ها بهبود خواهد یافت و هم در آینده افراد جدیدی که قصد ورود به دنیای فریلنسینگ را دارند، خود را در یک گروه متعالی از انسانهای حرفه ای خواهند یافت. از این رو ضروری است پایبندی به تعهدات در اولویت فریلنسرها قرار گیرد.
از آنجایی که شیوه های مارکتینگ، مدیریت ارتباط با مشتریان، مدیریت پروژه و مدیریت امور مالی و قراردادها مقوله هایی بسیار حساس و پر اهمیت در دنیای فریلنسینگ هستند، در آینده به تفصیل به آنها خواهم پرداخت.